Trang chủ / Tin tức và sự kiện / Tranh luận sôi nổi quanh nghị định về hải quan

Tranh luận sôi nổi quanh nghị định về hải quan

(TBKTSG Online) – Đã có rất nhiều ý kiến tranh luận, góp ý xung quanh dự thảo nghị định sửa đổi bổ sung cho Nghị định 08/2015/NĐ-CP về thủ tục hải quan tại hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp phía Nam diễn ra hôm nay, 23-6, tại TPHCM. Mong muốn lớn nhất của doanh nghiệp là quy định cần phải mở và thực sự rõ ràng, cụ thể để tránh các cách thực thi khác nhau ở cấp dưới.

Bà Phạm Thị Thu Vân phát biểu tại hội nghị diễn ra hôm nay, 23-6. Ngày mai, các cục hải quan các tỉnh phía Nam sẽ tham gia góp ý cho dự thảo nghị định. Ảnh: Minh Tâm

Bà Đặng Thị Bình An, chuyên gia của Dự án Quản trị nhà nước nhằm tăng trưởng toàn diện thuộc Cơ quan Phát triển quốc tế Hòa Kỳ (USAID GIG), cho rằng câu hỏi mà doanh nghiệp đặt ra là với một nghị định hướng dẫn chung cho Luật Hải quan và Luật Xuất nhập khẩu như dự thảo đang được lấy ý kiến này thì còn có thông tư không, có quy trình hải quan dùng trong nội bộ hay không.

Theo bà An, sau khi quy định về ban hành văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực thì các bộ, ngành đang đua nhau xây dựng các nghị định, tức tăng tính pháp lý vì các văn bản đó do Chính phủ ban hành, và dẫn đến tình trạng chồng chéo giữa các văn bản, thậm chí là mâu thuẫn. Như vậy là không phải tạo điều kiện mà là làm khó cho doanh nghiệp. Thậm chí, ngay trong nội bộ từng bộ, ngành cũng có tình trạng này.

Cũng theo bà An, một điểm mới trong dự thảo nghị định lần này là sẽ hình thành một Cục kiểm định thuộc Tổng cục Hải quan. Điều doanh nghiệp quan tâm là vai trò, chức năng cũng như cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thuộc Chính phủ ở cục này như thế nào? Liệu có xảy ra trường hợp Tổng cục Hải quan chứng nhận một sản phẩm nhập khẩu đạt chất lượng nhưng các bộ khác lại không hay không? Như vậy sẽ rất khó khăn cho doanh nghiệp.

Bà Phạm Thị Thùy Vân, Phó giám đốc Marketing thuộc Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, nêu quan điểm rằng “vướng” thông tư thì dễ gỡ hơn vướng nghị định vì cấp ban hành là Chính phủ. Và trong thời gian chờ đợi sửa chữa thì bao nhiêu thiệt hại xảy ra cho doanh nghiệp.

Chẳng hạn như câu chuyện hàng tồn đọng bao nhiêu năm qua không thể giải quyết. Doanh nghiệp vận tải thì tồn đọng vài trăm vỏ container trong khi cảng cũng không có chỗ để chứa hàng. Vì vậy, theo bà Vân, cần ghi nhận ý kiến của doanh nghiệp để hoàn thiện quy định.

Đại diện Công ty ALC, chuyên làm dịch vụ logistics, nêu ý kiến rằng các quy định tại nghị định cần cụ thể, rõ ràng để doanh nghiệp không bị cán bộ thực thi o ép. Chẳng hạn, quy định về hoàn thuế thì cần nêu cụ thể thời gian là bao nhiêu ngày trong các trường hợp như nộp thuế thừa do bổ sung chứng nhận xuất xứ sau.

Lâu nay, trong thực tế, tình hình rất phức tạp, cơ quan hải quan “ngâm” tiền hoàn thuế của doanh nghiệp với đủ lý do. Hay như chuyện kiểm tra chuyên ngành, quy định về thời gian trả kết quả không minh bạch và không ai kiểm soát khiến doanh nghiệp khốn khổ.
Đại diện Công ty Gió Mới cho rằng, với nhiều quy định cụ thể, chẳng hạn như chuyện đem hàng về kho bảo quản trong thời gian chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành, cần quản lý thực sự mở và đảm bảo điều này bằng chế tài xử phạt nặng cho người vi phạm.

“Các anh đừng quản lý kiểu mở rồi nhưng lại sợ, lại không biết làm sao nên yêu cầu gắn camera giám sát. Như vậy thì không có ý nghĩa gì hết”, đại diện doanh nghiệp nói.

Đại diện nhiều doanh nghiệp thì cho rằng, vấn đề lớn là quy định giữa luật và thực thi của cán bộ hải quan làm việc trực tiếp không thống nhất, khiến doanh nghiệp tốn rất nhiều chi phí, vất vả.
Các doanh nghiệp cũng lo ngại, dự thảo nghị định dày vài trăm trang, lại sắp được thông qua thì không đủ thời gian góp ý.

Ông Vũ Ngọc Anh, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, khẳng định khi các quy định quản lý minh bạch, rõ ràng và chặt chẽ thì các bên đều có lợi. Nếu quy định lỏng thì sẽ có những doanh nghiệp lợi dụng. Lúc đó, sẽ gây hại cho chính những doanh nghiệp làm ăn chân chính. Việc tạo thuận lợi thương mại phải cân bằng với khung pháp lý chuẩn mực và theo thông lệ quốc tế. Bản thân cơ quan hải quan phải tăng cường hoạt động của mình và doanh nghiệp cũng phải nỗ lực.

Theo ông Anh, các ý kiến của doanh nghiệp sẽ được ban soạn thảo ghi nhận và tiếp tục rà soát từng điều một (trong tổng số 209 điều), đối chiếu với các luật và nghị định khác trước khi hoàn thiện.
Ông Anh cũng đồng tình cần có những điều khoản mở để có thể sửa chữa dễ dàng, tránh trường hợp kéo dài, khó khăn thì “gây đau đớn cho cả hai bên”.

Riêng về khâu kiểm tra chuyên ngành, đây sẽ là quá trình lâu dài vì liên quan tới việc sửa 11 luật, hơn 500 văn bản, công văn của các bộ ngành. Thời gian có thể mất hàng năm, thậm chí nhiều năm và cần có sự cố gắng của tất cả các bên.

Ông Âu Anh Tuấn, Cục Giám sát quản lý, Tổng cục Hải quan, cho biết cơ quan này sẽ sớm tạo công cụ (là email) để ghi nhận đóng góp ý kiến của doanh nghiệp. Theo kế hoạch, ban soạn thảo sẽ tổng hợp ý kiến và hoàn thiện vào khoảng thời gian từ 4 đến 8-7 để trình Bộ Tư pháp thẩm định trước khi trình Chính phủ vào 15-7.

Trao đổi riêng với TBKTSG Online, ông Tuấn cho biết, ngoài nghị định chung hướng dẫn cho Luật Hải quan và Luật Thuế xuất nhập khẩu thì sẽ vẫn còn các thông tư đang hoạt động ổn định và thông tư riêng về đại lý hải quan, về chuyển phát nhanh, bưu chính.
TBKTSG Online