VPA | VIETNAM SEAPORTS ASSOCIATION Hiệp Hội Cảng Biển Việt Nam
Năm 2025, sản lượng container thông qua cảng toàn cầu tiếp tục tăng trưởng, trong khi thị phần ngày càng tập trung vào các nhà khai thác lớn. Cùng với đó, đầu tư công suất, liên kết giữa hãng tàu và bến cảng, tự động hóa và chuyển đổi xanh đang trở thành những xu hướng chính của ngành Cảng biển.
Nhóm khai thác toàn cầu tiến gần 50% thị phần
Theo thông tin được Drewry Shipping Consultants công bố từ báo cáo “Global Container Terminal Operators Annual Review and Forecast 2026/27”, sản lượng container thông qua cảng toàn cầu năm 2025 đạt 994 triệu TEU, tăng 6,5% so với năm trước.
Trong khi đó, 19 nhà khai thác bến container toàn cầu ghi nhận mức tăng trưởng sản lượng tính theo tỷ lệ sở hữu bình quân 8,9%, cao hơn mức tăng chung của thị trường. Thị phần của nhóm này tăng từ 48,8% năm 2024 lên 49,9% năm 2025.
PSA International tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng với sản lượng theo tỷ lệ sở hữu đạt 69,9 triệu TEU, tăng 5,3%. Có 8 trong số 19 nhà khai thác đạt mức tăng trưởng hai chữ số.
Biểu đồ 1. Tăng trưởng sản lượng và thị phần của nhóm nhà khai thác bến container toàn cầu
Các nhà khai thác gắn với hãng tàu tiếp tục mở rộng
Drewry ghi nhận sự phát triển của AD Ports và Adani, cùng các nhà khai thác có liên kết với hãng tàu như CMA CGM, MSC Group, APM Terminals và Hanseatic Global Terminals.
Việc vừa tham gia vận tải biển vừa đầu tư khai thác bến giúp các doanh nghiệp này có lợi thế trong việc bảo đảm nguồn hàng, mở rộng mạng lưới và phát triển các dự án cảng mới.
Về phạm vi hoạt động, DP World và MSC Group hiện có đầu tư bến cảng tại cả 10 khu vực được Drewry phân loại. APM Terminals, Hutchison Ports, CMA CGM và ICTSI có mặt tại 9 khu vực; PSA International tại 8 khu vực; China COSCO Shipping và Evergreen tại 7 khu vực.
Biểu đồ 2. Phạm vi hiện diện của một số nhà khai thác bến container toàn cầu
Đầu tư công suất tiếp tục tăng đến năm 2030
Vốn đầu tư của nhóm doanh nghiệp được Drewry khảo sát tăng 23% trong năm 2025, tập trung vào mở rộng danh mục cảng, nâng cấp hạ tầng, tự động hóa và số hóa hoạt động khai thác.
Trong giai đoạn 2025–2030, các nhà khai thác dự kiến bổ sung khoảng 186 triệu TEU công suất vào danh mục đầu tư. Drewry lưu ý con số này có thể bao gồm phần tính trùng do nhiều bến cảng có cơ cấu đồng sở hữu.
Các dự án xây dựng mới chiếm 23% phần công suất tăng thêm. MSC Group và CMA CGM được dự báo mỗi doanh nghiệp sẽ bổ sung hơn 8 triệu TEU công suất từ các dự án mới đến năm 2030. Adani và Hanseatic Global Terminals dự kiến bổ sung từ 4 triệu TEU trở lên.
Biểu đồ 3. Các chỉ dấu chính về đầu tư và công suất giai đoạn 2025–2030
Nhượng quyền, M&A và chuyển đổi xanh
Báo cáo cho thấy ngành khai thác cảng đang bước vào một chu kỳ mới về nhượng quyền. Nhiều hợp đồng được ký trong giai đoạn tư nhân hóa cảng vào cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000 đang tiến gần thời điểm kết thúc thời hạn ban đầu. Các nhà khai thác vì vậy phải chuẩn bị cho việc gia hạn, điều chỉnh điều kiện khai thác và cân đối lại danh mục tài sản.
Hoạt động mua bán và sáp nhập vẫn tiếp diễn nhưng chịu ảnh hưởng ngày càng rõ từ tình hình địa chính trị và các quy định kiểm soát đầu tư đối với hạ tầng chiến lược.
Chuyển đổi xanh cũng trở thành yêu cầu chung. Cả 19 nhà khai thác trong bảng xếp hạng đều đã công bố mục tiêu phát thải ròng bằng 0 trong giai đoạn 2040–2060. Các giải pháp chủ yếu gồm nâng cao hiệu quả khai thác, giảm tiêu thụ năng lượng và tăng sử dụng điện từ nguồn tái tạo.
Xu hướng cần tiếp tục theo dõi
Bức tranh năm 2025 cho thấy thị trường bến container tiếp tục tăng trưởng nhưng ngày càng tập trung vào các doanh nghiệp lớn. Trong giai đoạn tới, sự mở rộng của các nhà khai thác gắn với hãng tàu, đầu tư công suất đến năm 2030, chu kỳ gia hạn nhượng quyền và yêu cầu chuyển đổi xanh sẽ tiếp tục định hình ngành.
Đối với các cảng Việt Nam, những xu hướng này là nguồn tham khảo trong quá trình xây dựng kế hoạch đầu tư, phát triển hạ tầng kết nối, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Nguồn tham khảo: Drewry,…
